Shiba lichaamstaal en gedrag: Wolfjes of niet?

Als een van de oudste hondenrassen ter wereld, draagt de Shiba veel fysieke en mentale kenmerken van zijn verre voorouder, de wolf, met zich mee. En laat dit nou net een diersoort zijn die me al fascineert sinds mijn jeugd:)
Je kon al eerder in Shibalog zien dat de Shiba, van alle hondenrassen die er zijn, qua DNA het dichtst bij de wolf staat. Je kunt het artikel dat ik deelde, hier nog eens nalezen: KLIK!

Shiba Inu en Wolven
De Tibetaanse wolf. Mogelijk een van de verre voorouders van onze Shiba.
Shiba Inu en Wolven
Bron: www.livingwithwolves.org
De “low ranking” wolf maakt zichzelf letterlijk kleiner voor zijn meerdere.

Nu heb ik me altijd wel afgevraagd in hoeverre het gedrag en vooral de lichaamstaal van de wolf nog herkenbaar is in onze Shiba. Als ik aan wolven denk, denk ik immers aan blikkerende tanden en ontzettend onderdanig of dominant gedrag in een roedel. De wolven die lager in rang staan in de roedel, maken zich letterlijk klein wanneer een “high ranking” familielid in de buurt komt.

Ik herken dit in de meeste Shiba’s totaal niet. Ze hebben, mits ze geen angsttrauma of andere gedragsissues hebben, eigenlijk altijd hun staart trots in de lucht, neus omhoog en oren gespitst. Het fysiek uiten van onderdanigheid, zoals de wolven dit doen, zie ik vooralsnog niet terug. Althans niet in de overduidelijke vorm zoals je dat in een wolvenroedel ziet gebeuren.

Misschien is dit oer-kenmerk dus wel verdwenen uit de lichaamstaal, omdat je je als huishond, als gedomesticeerd wolfje, helemaal niet kleiner hoeft voor te doen dan je bent? Omdat huishonden over het algemeen niet in familieroedels leven waarbij je rang en het bijbehorende gedrag het verschil kan maken tussen leven en dood. En omdat je in een huiselijke situatie niet hoeft te vechten om je status en het Alfa mannetje (of vrouwtje!)

Toch – en gelukkig maar! – zijn er ook nog heel veel karaktertrekken en lichamelijke trekjes die stand hebben gehouden in de eeuwenlange evolutie van wolf naar Shiba.

Ontspanning

Ooit vertelde een “gedragsdeskundige” (dit zet ik in deze context niet voor niets tussen aanhalingstekens ūüėČ ) mij eens, dat het bij alle oerrassen¬†een teken van spanning en stress is als de staart gekruld op de rug ligt. Dat een oerras pas echt relaxed is, als de staart naar beneden hangt. Kolder! Dit is een volledig verkeerde interpretatie van de taal die onze honden met hun staart spreken en hangt, volgens mij, weer samen met de verloren gegane lichaamstaal die zijn oorsprong vindt bij wolven. Wolven hebben geen krulstaart en d√ļs is de ontspannen positie van de wolvenstaart altijd een hangende staart.

Shiba Inu en Wolven
Bron: livingwithwolves.org Omdat wolven van oorsprong al geen krulstaart hebben, is de vergelijking die de gedragsdeskundige trekt kolder!

De Shiba draagt, net als de andere van oorsprong Japanse rassen (de Tosa uitgezonderd) de staart in een ontspannen krul op de rug. Dat dit de voorkeurspositie is, zul je merken wanneer je de staart eens optilt en kijkt naar de onderrug. Je zult hier een duidelijke “deuk” in de vacht zien op de plek waar de staart rust. Een vrolijke, gezonde en zorgeloze Japanner zal zijn staart dus netjes op zijn rug gekruld hebben.

Ultieme ontspanning en concentratie

Shiba Inu en Wolven
Yoshi de Japanse Akita geniet, met hangende staart, van een heerlijke maaltijd

Je hebt net nog gelezen dat een hangende staart niet betekent dat de hond ontspannen is. En daar blijf ik ook bij. Een hangende staart is geen standaard manier waarop de Japanse rassen hun staart dragen. Maar het kan wel een teken zijn van ultieme ontspanning of dagdromerij. Ook zie je vaak dat ze hun staart laten hangen wanneer ze eten of een denkspelletje doen. Of wanneer ze gewoon even jouw gezelschap opzoeken voor een lekkere kroel of een goed gesprek;)
Mijn interpretatie – die absoluut niet wetenschappelijk onderbouwd is overigens – hiervan is, dat de hond tijdens het eten, denken of dagdromen zo gefocussed is op die taak, dat hij als het ware vergeet om op zijn staart te letten. Er is maar 1 ding belangrijk. En dat is die heerlijke droom, dat lekkere hapje of die moeilijke puzzel;)

Shiba Inu en Wolven
Kaj is helemaal “zen” als hij met zijn baas een boekje leest.

Angst

Shiba LichaamstaalAlle honden doen het, hun staart tussen hun achterpoten wegstoppen als ze bang zijn of zich bedreigd voelen. Bij een Japanner moet het al heel ernstig zijn, wil de staart die positie aannemen. Vaak zie je de staart bij angst wel zakken op standje “halfweg” of wellicht zelfs helemaal omlaag. Maar helemaal verstopt tussen de achterpoten, dat zie je eigenlijk niet. Is dit, omdat het fysiek niet mogelijk is vanwege de anatomie van hun krulstaart? Of is het omdat ze zichzelf niet willen laten kennen? Komt daar toch die dominantie om de hoek? Bange honden maken zich wel vaak, net als de onderdanige familieleden van hun voorouder de wolf, klein. Het hoofdje zakt omlaag, de oren vallen plat en ze zakken lichtjes door hun knie√ęn heen. Dit heeft niet zozeer met onderdanigheid te maken, als wel met het klaarmaken van het lichaam om ofwel te vluchten, ofwel in de aanval te gaan. Net als sprinters in de startblokken, nemen ze zo alvast de positie aan waarin ze het snelst van hun plek kunnen komen.

Alertheid en dominantie

Het wordt eindeloos besproken…De dominantie-theorie, gebaseerd op het gedrag van wilde roedeldieren als de wolf. En meestal lees je dat deze theorie niet opgaat voor de moderne honden. Dit, omdat er alleen maar sprake kan zijn van een rangorde binnen een familiegroep. Je hond hoeft zich niet dominant op te stellen richting vreemde honden lees je dan. Want een “kastenstelsel” tussen meerdere honden is alleen zinvol wanneer de honden elkaar kennen en met elkaar samenleven.

Ik ben het daar gedeeltelijk wel mee eens hoor. Maar, na het lezen van het prachtige boek “The hidden life of wolves”en het kijken van de bijbehorende documentaire, kan ik echt niet anders concluderen dan dat de uiting van dominantie, van je “rang” in je directe omgeving, zeker bij de Japanse rassen nog steeds heel erg erin zit. En dat vind ik alleen maar heel erg mooi om te zien! Onze rassen staan niet voor niks bekend als zelfverzekerde, koppige en onafhankelijke wezens.

Shiba Inu en Wolven
Bron: livingwithwolves.org Drie keer raden wie er het hoogst in rang staat:)

De mooiste Shiba is een alerte Shiba in mijn ogen. Niks mooiers dan Kimiko die in de verte haar beste vriendje ziet lopen! Haar oren kantelen wat naar voren, haar hoofdje gaat omhoog en staat een beetje schuin, zodat ze alle geluiden goed kan lokaliseren en haar staart trekt nog iets strakker in de krul. En als vriendje dichterbij komt, wijst de staart soms bijna kaarsrecht omhoog. Een alerte hond, of het nu om een prooi, vijand of vriend gaat, zal zich altijd zo goed mogelijk klaar zetten voor de op handen zijnde situatie. Met naar voren gekrulde oren en een schuin hoofd, hoor je beter waar het geluid vandaan komt. En die hoge krulstaart op je rug, zorgt ervoor dat je er nog stoerder uitziet dan je bent. Hierin schuilt, zeker richting andere (bekende!) honden, nog een stukje erfenis van de wolven. In de familieroedel staat de Alfa man het hoogst. En dat laat hij ook letterlijk zien door de staart het hoogst te dragen. Het is een beetje als het Kapitool¬†in Washington. Niks mag hoger zijn dan dat gebouw:) En zo mag er dus ook niks hoger zijn dan de staart van de Alfa man bij een ontmoeting of interactie in de roedel. ¬†Je Shiba laat de staart dus niet alleen hoog krullen (of zelfs helemaal recht omhoog wijzen) uit blijdschap, maar deels ook vanwege een stukje “Ik laat je even zien welk vlees je in de kuip hebt!”

Misschien heb je wel eens gemerkt dat andere honden zich automatisch wat ondergeschikter maken aan je Shiba of akita als je aan komt lopen. Dat heeft te maken met de algehele uitstraling van onze rassen. De krulstaart die altijd boven de rug uit steekt, de puntige oren, die het hoogste punt van het lichaam zijn, deze twee zaken zorgen ervoor dat ze, zelfs zonder bewust iets te willen zeggen, al een stukje dominantie uitstralen richting andere honden.

Kingo, de Shiba op de foto, doet op deze foto niet veel meer dan “staan” en alert de omgeving in zich opnemen tijdens een wandeling. En toch is dit voor andere honden vaak al genoeg om te denken: “aha! da’s een baasje!”;)

Drie keer raden wie er het hoogst in rang staat:)

 

 

Kwispelen

Kwispelen kan honderden dingen aanduiden. Alertheid, onzekerheid, blijdschap en ga zo maar door. Ik wil graag de vergelijking trekken Рwaarom zou dit artikel anders de titel hebben die het heeft haha Р met de taal die wolven spreken wanneer ze kwispelen. Vaak moet je ook even naar de rest van het lijf kijken om de kwispel goed te interpreteren.

Drie keer raden wie er het hoogst in rang staat:)
Hoshi. Blijer kan niet!

Kom je thuis van je werk en staat er een blije kop voor je met een zalige Shiba smile, vliegtuigoren en een propellor staart? Heeft hij een speeltje in zijn bek, huilt hij de oren van je hoofd en springt hij tegen je op? dan heb je zeker weten te maken met een hele blije hond:) Veel gedragstherapeuten raden je tegenwoordig aan om dit gedrag te ontmoedigen. Want het tegen je op springen zou een teken van dominantie zijn. Daar hebben we hem weer hoor. Kolder! Een blije hond mag je in mijn ogen nooit straffen voor blij gedrag!

Over het algemeen heb ik gemerkt dat een “hoge” kwispel van een krulstaart zonder uitzondering een teken van blijdschap is. Maar het kan ook een wapperende vlag zijn waarmee hij aangeeft “Hey! Prooi gespot!”. Vanuit de voorouders de wolven, erg handig, omdat dit dieren zijn die in roedels jagen. Het is alsof je als jager met je pet hoog in de lucht zwaait, zodat de rest van de groep ziet dat er iets te halen valt. Ideaal. Want het maakt geen geluid, dus de prooi zal, als hij je nog niet gezien heeft, je ook niet opmerken.

Als de kwispel langzaam en laag is, kan het een teken van verwarring en onzekerheid zijn. Bij hele onzekere Shiba’s, of bij bijvoorbeeld herplaatsers die bij grote fokkers opgroeiden, zie je dit vaak als ze niet weten wat er van ze verwacht wordt. In wolvenfamilies is een lage en langzame kwispel een teken van onderdanigheid. Mogelijk laten deze honden dit zelfde gedrag bovendrijven als ze in een situatie zitten (of uit een situatie gered zijn!) waarbij de mens telkens weer met grote gebaren en lelijke woorden de honden terroriseert. Misschien grijpen getraumatiseerde honden onbewust terug naar dat kleine stukje in hun hoofd waar het oergedrag wordt opgeslagen.

Drie keer raden wie er het hoogst in rang staat:)
Saki. Na 7 jaar hel in een broodfokkerij was het voor haar flink wennen aan het feit dat ze haar staart met trots omhoog mocht dragen vanaf nu.

Slaap lekker

We noemen het hier thuis de Firefox positie. Als Kimi echt toe is aan een flink dutje of als ze ‘savonds naar “bed” gaat, ligt ze altijd in die heerlijke positie. Staart en neus tegen elkaar aan en dan opgerold als een egeltje liggen knorren. Ook dit is een typische erfenis van de wolven. Slaap je op deze manier, dan neem je in de roedel zo min mogelijk ruimte in in het hol. Hierdoor passen er meer wolven in hetzelfde hol en voila: Centrale verwarming! Verder ben je op deze manier het minst kwetsbaar wanneer iets of iemand het slecht met je voorheeft. Je kwetsbaarste kant, je buik, is niet bereikbaar. En het ultieme pluspunt: Wat is er nog fijner slapen, dan het hebben van een krulstaart die je als kussen of oogmasker kunt gebruiken:)

Drie keer raden wie er het hoogst in rang staat:)
Izzy in dromeland. Compact, warm, veilig en heerlijk comfortabel!

Nu zijn er in Shibalog meer dan genoeg voorbeelden te vinden van Shiba’s die op hun rug liggen slapen, met de poten alle kanten op. Een beetje alsof je hem bij IKEA kocht en verkeerd in elkaar zette haha. Dit zul je wolven nooit zien doen. Honden die vooral buiten gehouden worden ook niet. Het is de ultieme vorm van overgave en uiting van een gevoel van veiligheid. Je hoeft jezelf in huis niet warm te houden. En als je weet dat je veilig bent, kun je het zo gek maken als je zelf wil:)

Hoshiko. Dat zit wel snor:)
Hoshiko. Dat zit wel snor:)

Living With Wolves

Het zoeken naar informatie, overdenken van mijn eigen opvattingen over hondengedrag, PLUS het ontvangen van te gekke foto’s om het artikel mee tot leven te wekken, maakte dit artikel een van de meest uitdagende en interessante artikelen die ik tot dusver schreef! En het bevestigde ook weer waarom wolven zo’n speciale plek in mijn hart hebben. Hun puurheid en het terugzien van hun gedrag in onze eigen hond, doen mijn hart telkens weer sneller kloppen:)

Voor meer informatie over het gedrag en het leven van wolven raad ik je aan de website www.livingwithwolves.org eens te bekijken. Deze website, het bijbehorende boek en de documentaire “the hidden life of wolves”, vertellen het bijzondere verhaal van Jim en Jamie Dutcher. Zij maakten er hun levenswerk van om de wolf weer in het wild uit te zetten in delen van Amerika. Terwijl ze dit deden, bestudeerden ze de verschillende wolvenfamilies door jarenlang samen met hun in de prachtige Amerikaanse wildernis te wonen, werken en leven.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *