Begrippenlijst

!

Wanneer je op zoek gaat naar informatie over een hondenras, gesprekken volgt tussen hondenbaasjes of je dierenarts hoort praten, zul je soms met je oren staan klapperen. Wat betekenen al die woorden toch???

In deze begrippenlijst tracht ik zoveel mogelijk woorden aan je uit te leggen die direct of indirect zijn verbonden aan de Shiba.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

Aalstreep -> Een aalstreep is een zichtbare, donkere streep haar. Deze streep haar loopt zonder onderbrekingen vanaf het hoofd, over de rug tot en met de staartpunt.

Aankeuren -> De fokgeschiktheid laten bepalen voor een hond zonder stamboom. Hier wordt naar uiterlijk en karakter gekeken. Aankeuring wordt vooral gedaan om de genetische diversiteit in een ras te vergroten.

Achterhand -> De achterbenen en bekkengordel.

Agility -> Agility (ook wel behendigheid genoemd) is een hondensport, waarbij de hond zo snel en behendig mogelijk een hindernisparcours aflegt.

Agouti -> Benaming voor “Wildkleur” of “Goma”. Hetgeen dat van een Sesam Shiba een Sesam Shiba maakt.

Sesam Shiba
Ran, de kleine sesam man.
Foto: Ellen Braeckman Fotografie. Eigenaar: K. Reul

Allergie -> Overgevoeligheid voor bepaalde stoffen.

Anorchisme -> Het niet bezitten van testikels

Apporteren -> Een weggegooid voorwerp terug brengen. De meeste Shiba’s zullen je na het wegwerpen van het object met vragende ogen aankijken en weglopen. Mogelijk haalt de Shiba het voorwerp op en loopt hij er mee weg.

Atopie -> Aangeboren allergie.

 <Terug naar boven >

B

BARF -> “Bones and Raw Flesh”. Zelf samengestelde voeding voor honden bestaande uit o.a. rauw spiervlees, botten en orgaanvlees.

Black and Tan -> Erkende vachtkleur bij de Shiba. De Black and Tan Shiba heeft een hoofdzakelijk zwarte vacht met rode (tan) aftekeningen en Urajiro.

Black and Tan. Emi. Eigenaar: M. Jacobs.

Bonafide -> Betrouwbaar. In de hondenwereld gebruikt om aan te duiden dat een fokker werkt volgens de voorschriften van de kennelclub en rasvereniging.

Borstdiepte -> Loodrechte afstand tussen schoft en borstbeen.

Borstelen -> Het overeind zetten van de haren achter in de nek of op de ruggengraat. Een teken van opwinding varierend van angst, spanning, blijdschap maar ook agressie.

Borstelen. Puju. Eigenaar: S.Rooymans

Bovenvoorbeet -> Afwijkende kaakstand. Bij gesloten mond staan de boventanden (ver) voor de ondertanden. Ook bekend als overbeet.

Brokken, geperst -> Dit type hondenvoer wordt geperst op lagere temperaturen dan de andere soorten brokken, van 38 graden (koudgeperst) tot 70 graden (gewone persing) ongeveer. Als er gebruik is gemaakt van koudgeperste olie of koudgeperst vet is er minder sprake van bewerking, waardoor het iets gezonder kan zijn.

Brokken, geextrudeerd en geexpandeerd -> Dit type hondenvoer wordt op hogere temperaturen gefabriceerd (minimaal 93 graden celcius), de temperatuur en tijdsduur verschilt per fabrikant

Broodfokker -> Een persoon of meerdere personen die honden fokken voor geldelijk gewin. Elke fokker die geen gezondheidstesten doet op de ouders en geen stambomen aanvraagt/heeft, valt in deze categorie.

 <Terug naar boven >

C

CAC -> CAC staat voor Certificat d’Aptitude au Championnat. Het is – letterlijk vertaald – een certificaat van geschiktheid tot kampioen. Eigenlijk betekent dit dat als je hond op een expositie een CAC ontvangt de keurmeester je hond geschikt vindt om kampioen te zijn.

CACIB -> CACIB is de afkorting van Certificat d’Aptitude au Championnat International de Beauté. Volgens de keurmeester is je hond dan geschikt om internationaal schoonheidskampioen te zijn. Het is dus een internationale kampioensprijs.

Cataract -> Oogaandoening, ook bekend als grauwe of grijze staar. Erfelijke aandoening waar Shiba’s op getest dienen te worden alvorens ze worden ingezet voor de fok.

Chip -> Identificatiemiddel bij honden dat verplicht is sinds 1 april 2013. De hond dient niet alleen een chip te dragen, het is bovendien wettelijk verplicht om deze ook te registreren bij een van de daarvoor aangewezen databanken.

Choker -> Type halsband die zich strakker om de hals van de hond sluit wanneer deze aan de lijn trekt. Er zit echter een “Stop” op, zodat de halsband zich nooit te strak aantrekt.

Coprofagie -> Het eten van ontlasting. Oorzaak kan medisch en gedragsmatig zijn.

Crème -> Niet erkende vachtkleur bij de Shiba. De hond is overwegend crème-kleurig met vaak een rode schijn op de neus, rug en oren. Er mag met Crème Shiba’s gefokt worden mits het andere ouderdier wel een erkende kleur heeft. Ze kunnen geboren worden bij elk type fokker. De kleur staat dus los van de betrouwbaarheid van de fokker.

Creme Shiba. Miki. Eigenaar: J.van Bokkum

Cryptorchisme ->  1 of beide testikels van de reu zijn niet ingedaald in het scrotum, maar bevinden zich nog in de buik. Een bal die niet ingedaald is heeft meestal later geen goede zaadproducerende functie, maar soms wel een hormonale functie.

 <Terug naar boven >

D

Distichiasis -> Een aandoening van het oog, waarbij er één of enkele haren op de ooglidrand zitten op plaatsen waar ze niet horen. Vaak zijn deze haartjes dunner en doorzichtig.

DNA Certificaat -> Ookwel DNA Profiel genoemd. Genetisch bewijs dat pups ook werkelijk zijn voortgekomen uit de betreffende ouderdieren. Wordt door Raad van Beheer uitgevoerd middels het testen van wangslijmvlies (Swab)

Doge -> Bijnaam voor de Shiba die via internet populair is geworden.. Hangt samen met de Doge-Coin. een Virtueel betaalmiddel dat het hoofd van een Shiba als beeldmerk heeft.

Dogecoin

Dominantietheorie -> Achterhaalde theorie om roedelgedrag van honden te beschrijven. Zie ook DIT artikel.

Draf -> Energieke pas. In deze vorm van gangwerk worden honden in de ring voorgebracht. Bij een ideale draf stapt de achtervoet telkens direct achter de voorvoet.

 <Terug naar boven >

E

Ectopische cilie -> Zie Distichiasis

Erfelijke afwijking -> Een ziekte, misvorming of aandoening die van generatie op generatie kan worden doorgegeven door een afwijking in de genen.

Enten/enting -> Zie “Vaccinatie

Expressie ->  Gezichtsuitdrukking. De Shiba dient een waardige expressie te hebben.

 <Terug naar boven >

F

F.C.I. -> Fédération Cynologique Internationale. Internationaal overkoepelend orgaan voor Kennelclubs.

Fci

Flexlijn -> Automatisch op- en afrollende hondenriem.

Fokker-> Iemand en iedereen die de verantwoordelijkheid draagt over het op de wereld zetten van pups.

Frans staan -> Met de voorvoeten naar buiten gedraaid staan.

 <Terug naar boven >

G

Galop -> Snelste wijze van bewegen van een hond, waarbij het lichaam zich regelmatig in een zwevende toestand bevindt.

Akita in Galop.
Foto: www.puppies-en-honden.com

Gangwerk -> De wijze van voortbewegen van de hond, bijv. draf, stap en galop.

Gedragsdeskundige -> Deskundige op het gebied van de gedragswetenschap. Deskundigheid kan ontstaan dmv het volgen van een opleiding, maar eenieder mag zich gedragsdeskundige noemen zonder bijbehorende scholing.

Geduld -> Het vermogen lang te kunnen wachten zonder boos te worden. Belangrijk bij zowel de aanschaf van een Shiba (vanwege het kleine aantal fokkers en kleine nesten) als het samenleven met een Shiba.

Genetische Diversiteit -> het bestaan van verschillen (variatie) in het genetisch materiaal van een populatie, een biologische soort of een heel ecosysteem. Hoe groter de genetische diversiteit binnen een ras, hoe gezonder de populatie is.

 <Terug naar boven >

H

Hachi -> Film uit 2007, gebaseerd op een waar verhaal over de trouw van Akita Hachi. De film wordt jaarlijks op TV uitgezonden in de kerstperiode en behoeft elk jaar weer een belangrijke waarschuwing voor aspirant-kopers via de rasverenigingen en Akitablog. De film is overigens een geromantiseerde remake van de Japanse film “Hachiko Monogatari” uit 1987.

Halsband -> Verstelbare band die om de hals van de hond wordt gedaan.

Halve Slip halsband -> Type halsband met tussenstuk dat zich strakker om de hals van de hond sluit wanneer deze aan de lijn trekt. Er zit echter een “Stop” op, zodat de halsband zich nooit te strak aantrekt.

Harnas -> Zie “Tuig”

Heupdysplasie -> Erfelijke afwijking aan het heupgewricht. De kop en kom van de heup sluiten onvoldoende op elkaar aan vanwege een misvorming. Stamboomfokkers zijn verplicht de ouderdieren te laten testen op deze afwijking alvorens ze in de populatie fokdieren op te nemen. Met honden die deze afwijking hebben mag NIET gefokt worden.

Herplaatser -> Een, meestal volwassen of jong volwassen, hond die via een rasvereniging, asiel, herplaatsingsorganisatie of particulier in een nieuw gezin geplaatst wordt.

Hobbyfokker -> Type broodfokker. Fokkers die zichzelf “hobbyfokker” noemen doen in de regel geen onderzoeken naar erfelijke afwijkingen, geven geen afstammingsgegevens mee en maken geen bewuste keuze in het samenbrengen van reu en teef.

Hoeking -> Hoeking tussen schouderblad/opperarm en dijbeen/onderbeen. Deze behoren bij de Shiba matig te zijn.

Shiba hoeking
Ei Hisashi go Kuroakasou & Multi Ch. We-sedso Masamune Keiji. Bij de rode Shiba is de matige hoeking goed te zien. Eigenaar: I.Jansen

Holistisch Dierenarts -> Dierenarts die, naast zijn medische kennis, gebruik maakt van homeopathische middelen, alternatieve geneeswijzen en -middelen en daarbij kijkt naar allerlei factoren van en rondom het dier.

Hoopers -> Aangepaste variant van Agility. De aangepaste hindernissen in Hoopers zorgen voor een minimale lichamelijke belasting voor zowel hond als handler.

Hoopers. Foto: D. Malek

Hotspot -> een locale huidontsteking die de hond zelf veroorzaakt door te likken, te bijten en te krabben. Hotspots kunnen ook ontstaan uit een overgevoeligheid voor bijvoorbeeld vlooien- en tekenbeten. Hotspots kunnen in enkele uren ontstaan en breiden zich over het algemeen snel uit.

 <Terug naar boven >

I

Instinct -> Een instinct is een soortspecifiek en aangeboren gedragspatroon, waarbij ervaring of leren geen rol speelt.

 <Terug naar boven >

J

Jachtinstinct -> Vaak nog sterk aanwezig bij Shiba’s. De drang om achter prooidieren aan te jagen die gezien of geroken worden.

Jachtlijn -> Hondenlijn die uit 1 stuk bestaat en aan het einde een lus vormt waar het hoofd van de hond doorheen past.

Jachtlijn
Jachtlijn

 <Terug naar boven >

K

Kan’i: Intrinsieke eigenschap van de Japanse hond.

Kennelclub -> Een kennelclub is een overkoepelende organisatie die op nationaal niveau de belangen van de (ras)honden behartigt.

Kennelnaam -> Officiele naam waaronder een fokker opereert. De kennelnaam maakt ook deel uit van de stamboomnaam van de nakomelingen.

Koehakkig -> Van achteren bezien staan de spronggewrichten (hakken) dichter bij elkaar dan de voeten. Een niet diskwalificerende fout in de anatomie van de Shiba en een mogelijk symptoom van Heupdysplasie.

Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus -> Belgische kennelclub voor van oorsprong Japanse rassen.

Kruising -> Een rasloze hond waarbij de ouderdieren verschillend van ras zijn of zelf een kruising zijn. Kruisingen zijn altijd zonder stamboom.

KVV -> “Kant en klaar Vers Vlees”. Door de fabrikant samengestelde rauwe vleesvoeding met o.a. spiervlees, orgaanvlees en gemalen bot.

Kynologie -> Kynologie is de studie omtrent de hond. Het woord kynologie is afgeleid van het Griekse woord ‘Kynos’ dat hond betekent. Kynologie is geen erkende wetenschappelijke discipline. Het woord wordt voornamelijk gebruikt als vakterm door bijvoorbeeld hondenfokkers en hondentrainers.

Kynoloog -> Kenner van honden. Algemeen wordt er ook de liefhebber van honden mee bedoeld.

 <Terug naar boven >

L

Leverneus -> Licht gekleurde neus. Komt bij Shiba’s vooral voor bij de Crème Shiba

Look-A-Like -> Een stamboomloze hond die wat uiterlijk betreft sterk lijkt op een rashond. Een Look-A-Like heeft echter geen stamboom en raszuiverheid is niet vast te stellen.

Loopsheid -> De loopsheid is de vruchtbare periode van de teef. Deze periode kenmerkt zich doordat het geslachtsdeel meer is opgezwollen als normaal en de teef hieruit druppeltjes bloed verliest.Tijdens deze periode kan ze gedekt worden. Teven worden over het algemeen 2x per jaar loops

M

Mantrailing -> Hondensport of “werk”. De hond speurt met behulp van een geurbron een persoon op die verstopt zit (hondensport) of vermist is (werk).

Malafide -> Onbetrouwbaar. In de hondenwereld gebruikt om fokkers aan te duiden die illegaal in honden handelen of honden fokken zonder te voldoen aan de reglementen van Rasvereniging en Kennelclub. Dieren die bij dit type fokker wonen worden vaak ook niet al te best behandeld.

Monorchisme -> Er is maar 1 bal aanwezig in het scrotum van de reu.

 <Terug naar boven >

N

NHSB -> Nederlands Hondenstamboek. Het NHSB is het enige Nederlandse stamboek dat wordt erkend door de internationale koepelorganisatie FCI en door de nationale kennelclubs in landen die niet zijn aangesloten bij de FCI, zoals de Engelse en de Amerikaanse kennelclub.

Nippo -> “Nihon Ken Hozonkai”. De Japanse vereniging tot bescherming van de Japanse hond.

Nippon Inu -> “Japanse Hond”. 1 van de in totaal 2 Nederlandse Rasverenigingen voor van oorsprong Japanse Honden.

NVAI -> “Nederlandse Vereniging voor Akita Inu’s”. 1 van de in totaal 2 Nederlandse Rasverenigingen voor van oorsprong Japanse Honden.

NVWA -> Nederlandse Voedsel- en Warenauthoriteit. Deze overheidsorganisatie houdt zich o.a. bezig met de wettelijke kanten van het houden en verzorgen van dieren op zowel bedrijfsmatig als particulier vlak.

 <Terug naar boven >

O

Onder appèl -> Benaming voor gehoorzaamheid van hond. Hond laat zich makkelijk door eigenaar terugroepen.

Ondervoorbeet -> De ondertanden staan bij gesloten mond voor de boventanden. Niet gewenst.

Oogafwijkingen -> In deze context worden hier erfelijke afwijkingen mee bedoeld die bij de Shiba kunnen voorkomen en middels erfelijkheidsonderzoek kunnen worden vastgesteld. Volgens het fokreglement van de Nippon Inu moeten ouderdieren onderzocht zijn op klinische verschijnselen van erfelijke oogafwijkingen middels het ECVO-oogonderzoek.

Oost Indische doofheid ->Doen alsof men niets hoort als men wordt geroepen of aangesproken. Een veel voorkomende “kwaal” bij de Shiba.

 <Terug naar boven >

P

Patella Luxatie -> Erfelijke afwijking die bij de Shiba kan voorkomen. De knieschijven zitten niet goed op hun plek en schuiven van het gewricht af. Stamboomfokkers zijn verplicht de ouderdieren te laten testen op deze afwijking alvorens ze in de populatie fokdieren op te nemen. Met honden die deze afwijking hebben mag NIET gefokt worden.

Pinto -> Niet erkende vachtkleur bij de Shiba. Bij dit vachttype zie je duidelijk afgetekende vlekken in de vacht. Het is niet toegestaan te fokken met Pinto Shiba’s. Ze kunnen geboren worden bij elk type fokker. De kleur Pinto staat dus los van de betrouwbaarheid van de fokker.

Plukken -> De onweerstaanbare drang van de Shiba eigenaar om in de ruiperiode loszittende plukken vacht te verwijderen.

Prikoor -> Rechtopstaand spits oor. Onmiskenbaar uiterlijk kenmerk van de Shiba.

 <Terug naar boven >

Q

R

Raad van Beheer -> Volledig: Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland. De Nederlandse Kennelclub.

Rasfokker -> Ook wel Bonafide fokker of Stamboomfokker. Een fokker die met kennis van zaken honden fokt en stambomen afgeeft. Is meestal ook lid van een rasvereniging. Instandhouding van het ras gaat boven geldelijk gewin.

Rasgroep 5 -> Rasgroep 5: Spitsen en Oertypen. Rasgroep waarin de Shiba is ondergebracht.

Rashond: -> Een hond waarvan kan worden aangetoond dat deze 100% raszuiver is. Dit gebeurt d.m.v. de Stamboom en het DNA Certificaat.

Raszuiver -> Een hond wordt raszuiver genoemd als via de stamboom kan worden aangetoond dat deze geen andere rassen in zijn bloed en genen meedraagt.

Rasvereniging -> Een rasvereniging is bij honden een organisatie die de belangen van een of enkele hondenrassen behartigt. De vereniging bestaat uit leden en fokkers.

Reverse Sneezing -> Reverse sneezing is een vaak voorkomend en meestal onschuldig verschijnsel bij honden. Het is een korte periode van benauwdheid (vaak 1 tot 2 minuten) en daarna lijkt er niets meer aan de hand te zijn.

Rood -> Erkende vachtkleur bij de Shiba.

Rui -> Periode die 2x per jaar voorkomt waarin de Shiba zijn ondervacht verliest. Volgens sommige eigenaars kan elke periode tot 6 maanden lang aanhouden.

Rui

Ryosei ->Intrinsieke eigenschap van de Japanse hond.

 <Terug naar boven >

S

Sesam -> Erkende vachtkleur bij de Shiba. Kan worden onderscheiden in Rood Sesam, Sesam en Zwart Sesam

Zwart Sesam. “Meneer Jansen”. Eigenaar: Hans en Naomi Nagtegaal

Shiba500 -> Afgeleid van de Amerikaanse “Indy 500”. Hiermee worden de gekke 5 minuten aangeduid waarin een Shiba als een dolle rondjes rent door de woonkamer of over het grasveld. Het is iets dat alle hondenrassen doen om even wat overtollige energie kwijt te raken.

Shiba -> Het kleinste van oorsprong Japanse Hondenras. Ooit gefokt als jachthond voor het opjagen en insluiten van klein en groot wild. Shiba staat voor “Klein” of “Kreupelhout. De japanse toevoeging INU betekent hond.

Shiba Rescue VZW -> Belgische Stichting die helpt bij het herplaatsen van van oorsprong japanse honden en look-a-likes/kruisingen. Werkzaam in Nederland en België.

Shiba Scream -> Een zeer hoge, lang aanhoudende en harde gil die een Shiba slaakt wanneer er iets tegen zijn zin gebeurt. Te vergelijken met een combinatie tussen de geluiden bij het afsteken van een vuurpijl en het slachten van een varken.

Sliphalsband -> Ook wel Slipketting. Lus-vormige halsband die zich strak trekt om de hals van de hond wanneer er spanning op staat. Vanwege blessuregevoeligheid niet populair in gebruik.

Soboku -> Intrinsieke eigenschap van de Japanse hond.

Specialist -> Dierenarts of wetenschapper die zich gespecialiseerd heeft in slechts 1 of enkele aspecten van de diergeneeskunde.

Stamboom -> Register, waarin (voor)ouders en nakomelingen beschreven staan. Hieruit kan de onderlinge verwantschap tussen de individuen worden afgelezen. In Nederland worden de Stambomen afgegeven (en de gegevens geregistreerd) door de Raad van Beheer.

Stamboomfokker -> Een fokker die fokt volgens het beleid van de Raad van Beheer. Vaak zijn zij ook lid van een rasvereniging.

Stap -> Pas bij de hond waarbij hij langzaam loopt en het gangwerk goed te zien is. Vaak loopt een hond in 2-takt of 4-takt stap. Bij de 2-takt stap bewegen rechter voorpoot en linker achterpoot tegelijkertijd (en daarna dus de linker voorpoot en rechter achterpoot). Bij een 4-takt pas volgende poten elkaar op (links voor – rechts achter -rechts voor – links achter)

Stop -> de overgang van de neusrug naar het voorhoofd, ongeveer ter hoogte van de ogen. Bij de Shiba moet de “Stop” goed gedefinieerd zijn.

 <Terug naar boven >

T

Tanggebit -> De onder- en boventanden vallen bij gesloten mond precies op elkaar.

Telgang -> Gang, waarbij de hond gelijktijdig de beide rechterbenen verplaatst en dan de beide linkerbenen. Wordt vaak gezien wanneer de hond flink aan de lijn trekt.

Titeren -> Het bij een dierenarts laten afnemen van bloed bij de hond om zo te controleren hoeveel antistoffen deze nog heeft tegen bepaalde ziekten. Door te titeren kan worden bepaald voor hoeveel jaar een hond beschermd is tegen een ziekte en hoeft er dus niet altijd meer jaarlijks te worden ge-ent. De ziekte van Weill en Rabies kunnen niet via deze methode worden onderzocht.

Tongelen -> Kalmeringssignaal dat de hond gebruikt om spanning of stress los te laten.Korte snelle likjes met de tong aan de eigen bek.

Tuig -> Systeem van banden die om de hals, over de rug en buik van de hond lopen.

 <Terug naar boven >

U

Urajiro -> Witte aftekening op wangen/snuit, kaak, borst/buik, binnenkant poten, en onderkant van de staart bij de Shiba.

 <Terug naar boven >

V

Vaccinatie -> De hond actief onvatbaar maken tegen bepaalde ziekteverwekkers, waartegen het lichaam zelf antistoffen kan maken. Er wordt een ziekteverwekker ingespoten waarop het lichaam reageert door antistoffen te maken.

Vliegtuigoren -> Liefkozende benaming voor de stand van de oren van een Shiba wanneer hij blij is om je te zien. De oren staan dan helemaal plat tegen het hoofd gedrukt. Gaat vaak gepaard met een gelukzalige glimlach.

Voorhand -> De voorbenen en schouderpartij.

Voorhoofdsgroef -> Verticale groef in de schedel die vanaf het voorhoofd tot de “stop” loopt. Een lichte voorhoofdsgroef is zeer gewenst bij de Shiba en is ook zichtbaar.

voorhoofdsgroef shiba
De groef in het voorhoofd is duidelijk zichtbaar door de vacht heen.

 <Terug naar boven >

W

Waterblazer -> Populair hulpmiddel bij eigenaars van honden met een dubbele vacht. Tijdens de ruiperiode blaas je hiermee de loszittende vacht uit.

Wisselneus -> Verandering in de kleur van de neus die tijdelijk is. Vaak onder invloed van hormonen (bijv, loopsheid of dracht).

 <Terug naar boven >

X

 <Terug naar boven >

Y

 <Terug naar boven >

Z

Zadel -> Zadelvormige aftekening in de vacht op de rug van de hond. Het zadel is in de regel donkerder van kleur dan de rest van de vacht.

 <Terug naar boven >

Zijn er termen of begrippen die je mist in deze lijst? Geef me een seintje door een mail te sturen naar shibaloginfo@gmail.com!